วิธีเลือกขนาดรถบรรทุกให้เหมาะกับน้ำหนักและประเภทสินค้า

การเลือกขนาดรถบรรทุกต้องดูน้ำหนักสินค้ารวมบรรจุภัณฑ์ ปริมาตร และประเภทตัวถัง แล้วตรวจพิกัดรถพร้อมใช้งาน รถที่เหมาะต้องบรรทุกได้ จัดวางสินค้าได้จริง และเข้าจุดขนถ่ายได้โดยไม่เกินข้อกำหนดของรถหรือเส้นทาง

เลือกขนาดรถบรรทุกจากน้ำหนักสุทธิ ไม่ใช่จำนวนล้อ

GVW (Gross Vehicle Weight) คือพิกัดน้ำหนักรวมของรถ ตัวถัง อุปกรณ์ คน เชื้อเพลิง และสินค้า Payload คือความสามารถรับน้ำหนักสินค้าหลังหักน้ำหนักรถพร้อมใช้งาน จำนวนล้อจึงไม่ใช่พิกัดบรรทุกสุทธิ

น้ำหนักสินค้าที่รับได้เบื้องต้น = พิกัดน้ำหนักรวมที่ใช้ได้ − น้ำหนักรถพร้อมใช้งานจริง โดยใช้พิกัดที่ไม่เกินข้อจำกัดของผู้ผลิต ทะเบียน และเส้นทาง และตรวจน้ำหนักลงเพลาแยกด้วย

ตัวอย่างสมมติ: พิกัดรวม 10,400 กิโลกรัม หักรถพร้อมใช้งาน 5,200 กิโลกรัม เหลือรับสินค้า 5,200 กิโลกรัม ศึกษาเพิ่มในคู่มือน้ำหนักบรรทุกของรถแต่ละประเภท

สินค้าเบาแต่กินพื้นที่ ต้องดูปริมาตรด้วย

ปริมาตรสินค้า คือพื้นที่สามมิติ คำนวณจากกว้าง × ยาว × สูง หน่วยลูกบาศก์เมตร กล่องขนาด 0.5 × 0.4 × 0.4 เมตร จำนวน 100 กล่อง มีปริมาตร 8 ลูกบาศก์เมตร ก่อนเผื่อพาเลตและช่องว่าง

วัดขนาดภายในตู้ ประตู และพื้นที่พาเลต สินค้าห้ามซ้อนอาจใช้พื้นหมดก่อนถึงพิกัดน้ำหนัก ส่วนเหล็กอาจถึงพิกัดก่อนตู้เต็ม

เปรียบเทียบขนาดรถกับงานขนส่ง

ตารางนี้ใช้คัดกรองกลุ่มรถ ไม่ใช่พิกัดมาตรฐาน รุ่นย่อย ฐานล้อ และตัวถังทำให้รถจำนวนล้อเท่ากันรับสินค้าได้ต่างกัน

กลุ่มรถ	งานที่ควรพิจารณา	สิ่งที่ต้องตรวจ
4 ล้อ	พัสดุหรือส่งหลายจุดในเมือง	น้ำหนักจริง พื้นที่ตู้ และทางเข้า
6 ล้อ	กระจายสินค้าหรือขนส่งระหว่างคลัง	รุ่นย่อย ฐานล้อ และจำนวนพาเลต
10–12 ล้อ	สินค้าปริมาณมากหรือหนาแน่น	พิกัดรวม น้ำหนักลงเพลา และพื้นที่กลับรถ
หัวลากกับกึ่งพ่วง	ตู้คอนเทนเนอร์หรือสินค้าขนาดใหญ่	พิกัดรถทั้งชุด หางพ่วง และจุดขนถ่าย

ดูตัวอย่างISUZU NLR รถบรรทุก 4 ล้อสำหรับงานในเมือง และแนวทางเลือกรถบรรทุก 6 ล้อสำหรับงานระหว่างคลัง

เลือกตัวถังให้ตรงกับประเภทสินค้า

• ตู้ทึบ: สำหรับกล่องและพัสดุที่ต้องป้องกันฝน กล่องกระดาษต่างๆ ไปจนถึงสินค้าที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ
• กระบะคอก: สำหรับสินค้าที่ขนถ่ายด้านข้าง ต้องยึดตรึงและป้องกันสภาพอากาศ วัสดุที่มีความสูง สามารถโดยฝนได้บ้าง แต่มีการป้องกันโดยใช้ผ้าใบคลุมสินค้า
• ตู้ควบคุมอุณหภูมิ: สำหรับสินค้าที่กำหนดอุณหภูมิ ต้องตรวจฉนวน ระบบทำความเย็น และการไหลเวียนอากาศ
• พื้นเรียบหรือดัมพ์: เลือกตามวิธีขนถ่าย เครื่องจักรกับวัสดุเทกองใช้ตัวถังต่างกัน

ตู้เย็น เครน และลิฟต์ท้ายเพิ่มน้ำหนักรถ จึงลด Payload ศึกษาตู้ทึบกับกระบะคอกและตัวถังรถบรรทุกก่อนเลือกแชสซีส์

5 ขั้นตอนก่อนตัดสินใจเลือกรถ

1. เก็บข้อมูลต่อเที่ยว: ชั่งสินค้ารวมพาเลต วัดขนาด และระบุว่าสินค้าซ้อนได้หรือไม่
2. กำหนดตัวถัง: ระบุการป้องกันฝน อุณหภูมิ และอุปกรณ์ช่วยขนถ่าย
3. ตรวจเส้นทาง: ดูความสูงทางเข้า รัศมีเลี้ยว พื้นที่จอด และเงื่อนไขเวลารถบรรทุกเข้าได้
4. ยืนยันพิกัด: ตรวจเอกสารรุ่นย่อย ชั่งรถหลังต่อตัวถัง และตรวจน้ำหนักลงเพลาเมื่อจัดสินค้า
5. เปรียบเทียบต้นทุน: คิดจำนวนเที่ยว เชื้อเพลิง คนขับ ค่าบำรุงรักษา และเวลาขนถ่ายร่วมกัน

กระจายน้ำหนักและยึดตรึงสินค้า แม้น้ำหนักรวมไม่เกินพิกัด น้ำหนักลงเพลาอาจเกินได้ ตรวจข้อมูลน้ำหนักบรรทุกสูงสุดของกรมทางหลวงและข้อกำหนดเส้นทางก่อนใช้งาน

คำถามที่พบบ่อย

สินค้าหนัก 5 ตันต้องใช้รถกี่ล้อ?

ต้องมีพิกัดรับสินค้าเหลืออย่างน้อย 5 ตันหลังรวมตัวถังและอุปกรณ์ พร้อมตรวจปริมาตรและน้ำหนักลงเพลา

สินค้าเบาควรใช้รถเล็กเสมอหรือไม่?

ไม่เสมอ สินค้าใหญ่หรือห้ามซ้อนอาจต้องใช้ตู้ยาวกว่า ต้องตรวจประตูและพื้นที่จัดวาง

เพิ่มลิฟต์ท้ายแล้วบรรทุกได้เท่าเดิมหรือไม่?

น้ำหนักอุปกรณ์เพิ่มทำให้น้ำหนักสินค้าที่รับได้ลดลง ต้องชั่งและคำนวณพิกัดใหม่

ควรเผื่อน้ำหนักบรรทุกเท่าไร?

ไม่มีเปอร์เซ็นต์เดียวสำหรับทุกงาน เผื่อตามความผันผวนของสินค้าและคำแนะนำผู้ผลิต โดยไม่เกินพิกัด

สรุปประเด็นสำคัญ

• ตรวจน้ำหนักและปริมาตรสินค้าร่วมกัน
• คำนวณ Payload หลังรวมตัวถังและอุปกรณ์
• ยืนยันพิกัดรวม น้ำหนักลงเพลา และเส้นทาง

เมื่อได้ข้อมูลครบ ให้นำไปเทียบกับรุ่นรถบรรทุกและขนาดแชสซีส์ เพื่อเลือกขนาดรถบรรทุกที่รองรับเที่ยวงานจริง